Bóng quy ước khi vẽ các bản vẽ thiết kế kiến trúc.
Khi vẽ bóng trên các mặt đứng hay mặt bằng các công trình thiết kế kiến trúc ta dựa trên lý thuyết tìm đường bao quanh của bóng bản thân hay bóng đổ khi vật thể được chiếu sáng bởi các tia chiếu sáng song song đi theo hướng đường chéo của hình hộp lập phương.
Vị trí của nguồn sáng thông thường được quy định chiếu từ phía sau - bên trái người quan sát đến phía trước - bên phải người quan sát. Cách vẽ bóng quy ước này vừa đơn giản vừa dễ dàng nhận biết được độ xa hay độ cao của các điểm đổ bóng.
Đối với các bản vẽ phối cảnh công trình thì tùy theo hình phối cảnh và ý đồ diễn tả mà ta chọn vị trí của mặt trời chiếu sáng. Thường thường nếu muốn diễn tả các diện chính của công trình ta chọn mặt trời ở phía trước công trình (mặt trời ở sau người quan sát), hướng chiếu chính vào diện lớn nhất của khối công trình: nếu mặt chính hướng sang bên phải thì hướng chiều sáng từ phía phải lại, nếu mặt chính hướng sang bên trái thì hướng chiếu sáng phía trái sang.
Đối với các công trình có đường nét bao quanh khối công trình đẹp, để nêu bật đặc điểm này của công trình ta chọn vị trí mặt trời từ phía sau công trình chiếu lại (mặt trời ở trước người quan sát). Với cách chiếu sáng này nền của công trình sẽ sáng để nổi bật công trình màu đậm theo các đường nét bao quanh nó (ngược sáng).
Đối với các bản vẽ thiet ke kien truc phối cảnh nội thất thì thường diễn tả hoặc theo ánh sáng tự nhiên (ánh sáng từ phía cửa sổ bên chiếu vào) hoặc theo ánh sáng nhân tạo (ánh sáng từ các đèn chiếu sáng ở trong phòng).
Sau khi chọn các hướng chiếu sáng, ta xác định các phần được chiếu sáng, các phần nằm trong bóng bản thân, các bóng đổ; so sánh mối tương quan giữa các phần sáng và các phần trong bóng tối; so sánh giữa các diện ở xa, ở gần người quan sát rồi tiến hành tô đậm nhạt (cách xác định bóng trên hình vẽ phối cảnh và trên mặt đứng theo các phương pháp được học trong môn hình học họa hình).
Để sự diễn đạt các hình vẽ thiet ke kien truc được tốt khi sử dụng biện pháp tô đậm nhạt, ta cần lưu ý một số điểm sau:
- Ở các diện hoặc các khối gần người quan sát thì phần được chiếu sáng là sáng nhất, phần nằm trong bóng đổ là đậm nhất. Diện hoặc các khối ở xa người quan sát nhất thì phần được chiếu sáng là mờ nhất và phần nằm trong bóng để độ đậm cũng kém nhất Sự tương phản sáng tối ở diện hoặc các khối gần người quan sát nhất sẽ mạnh nhất, càng ra xa càng ít tương phản. Nguyên nhân của hiện tượng trên gây ra bởi chiều dày của lớp không khí giữa người quan sát với các diện, khối được quan sát. Chiều dày lớp không khí càng tăng thì độ sáng hay độ tối của vật thể càng giảm đi.
- Khi thể hiện các mặt đứng hay phối cảnh công trình thiết kế kiến trúc cần chú ý tới sắc đậm của bầu trời, cây cối và nền đất công trình (ta gọi là sắc độ nền của công trình). Ta thường gặp ba loại: sắc độ nền đậm để nổi bật công trình có sắc độ sáng, sắc độ nền sáng để nổi bật công trình có sắc đậm; sắc độ nền trung bình. Tùy theo thể loại công trình, tùy theo tỉ lệ diện tích giữa nền và hình diễn tả, tùy theo tỉ lệ giữa các phần sáng tối của công trình mà ta chọn các phương pháp xác định độ đậm của nền sao cho phù hợp.