Trong hồi ức những người đi mở cõi, đã từng lưu truyền câu thành ngữ “Gạo Cần Đước, nước Đồng Nai…” nói lên mối tương quan hữu cơ của hạt gạo Cần Đước cùng nguồn nước trong lành của dòng sông Đồng Nai trong đời sống cư dân vùng đất Gia Định xưa. Ngày nay Cần Đước là một huyện thuộc tỉnh Long An, vẫn nổi tiếng với loại gạo đặc sản “Nàng Thơm Chợ Đào” từng được xếp vào danh mục những đặc sản phương Nam “tiến vua” dưới thời vua Minh Mạng.

Cây lúa Nàng Thơm Chợ Đào - Ảnh: nguồn diendan.mientay.net
Quê hương của gạo Nàng Thơm Chợ Đào là xã Mỹ Lệ, một xã trung tâm của huyện Cần Đước với diện tích 1.250ha, giáp huyện Cần Giuộc về phía Đông Bắc và giáp các xã Tân Tạo về phía Tây Bắc, Tân Lân về phía Đông Nam, Phước Tuy về phía Tây Nam. Mỹ Lệ là một vùng nước lợ, lại nằm giữa hai dòng sông Vàm Cỏ Đông và Rạch Cát được phù sa bồi đắp, đã chắt chiu nuôi dưỡng đất và sản sinh ra giống lúa Nàng Thơm Chợ Đào nổi tiếng. Loại lúa mùa này có chu kỳ sinh trưởng 170 - 185 ngày nên chỉ làm một vụ mỗi năm, gieo trồng được ở một số ấp của xã Mỹ Lệ và không thích nghi với những vùng thổ nhưỡng khác. Cây lúa cao từ 1,8 - 2m, bông lúa nặng chĩu hạt, khi chín ngã rạp theo hướng gió chướng từ biển Đông thổi về. Các nông dân thường gieo hạt Nàng Thơm Chợ Đào từ thượng tuần tháng Bảy âm lịch và thu hoạch vào khoảng hạ tuần tháng Chạp âm lịch. Toàn xã Mỹ Lệ hiện có 936ha ruộng lúa cho sản lượng 8.100 tấn / năm, trong đó đất gieo trồng lúa Nàng Thơm Chợ Đào là 580ha, tập trung ở các ấp Rạch Đào, Vạn Phước, Cầu Chùa, một phần các ấp Vạn Mỹ và Cầu Làng. Tuy có đến 580ha đất trồng lúa Nàng Thơm Chợ Đào nhưng hiện nay chỉ có khoảng 30 - 40ha trồng đúng giống lúa Nàng Thơm Chợ Đào nguyên chủng với năng suất khoảng 3,5 tấn / ha, số diện tích còn lại được người dân trồng bằng giống lúa dòng 1 và dòng 5 do Viện Nghiên cứu Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Miền Nam lai tạo từ giống lúa Nàng Thơm Chợ Đào nguyên chủng cho năng suất cao hơn nhưng không thể sánh bằng về chất lượng.

Gieo cấy lúa Nàng Thơm Chợ Đào tại xã Mỹ Lệ Ảnh: Trần Công Nhung (Vietsciences.free.fr - 25.1.2009)
Gạo Nàng Thơm Chợ Đào có hạt dài chừng 6mm, hình dấu ngã, khi đem xát thành gạo thì hạt gạo có một lớp dầu với màu hơi ngà ngà, nếu bốc tay vào gạo, khi giở tay lên thấy nhiều hạt gạo còn bám dính trên tay. Gạo có mùi thơm thoang thoảng, khi chà trắng thấy giữa hạt gạo có ẩn đục nhẹ được người địa phương gọi là hạt lựu. Nếu cho vào túi nylon để dành, sau 4 - 5 tháng gạo vẫn còn thơm, nhưng nếu để đến 10 tháng thì mùi thơm nhạt hẳn, hạt gạo cứng, độ dẻo và độ xốp không còn mấy. Gạo Nàng Thơm Chợ Đào khi nấu cơm, nước vừa sôi thì mùi hương theo làn hơi nước tỏa lan ngào ngạt, cơm chín tới sẽ có độ bóng mượt như thể có ai trộn dầu vào, vị thơm, dẽo hạt và ăn ngon. Tiếng tăm của gạo Nàng Thơm Chợ Đào đã theo chân những người lính viễn chinh Pháp đến tận mẫu quốc, về sau này những người Việt lưu vong còn đưa tên tuổi Nàng Thơm Chợ Đào đi xa hơn, đến nhiều nơi trên thế giới. Người ta có thể ghi nhận tại hầu hết các chợ Việt Nam ở California (USA) đều có quảng cáo giới thiệu loại gạo đặc sản này. Có người còn cho biết ở Hong Kong, một tiệm cơm của người Hoa Chợ Lớn đã thu hút được nhiều thực khách nhờ treo biển “Cơm gạo Nàng Thơm Chợ Đào”. Mai Kim Thành Còn nữa, mời Bạn xem tiếp tại: http://www.aseantraveller.net/tin-tu...m-cho-dao.html