Trên quốc lộ 1A tại Km 735 thuộc địa bàn huyện Vĩnh Linh, có một dòng sông cùng với chiếc cầu bắc qua đã đi vào lịch sử, trở thành nổi đau của cả dân tộc trong gần 20 năm. Miền Nam gọi dòng sông này là Bến Hải xuất phát từ địa danh Bến Hải được người Pháp ghi trên bản đồ, còn Miền Bắc lại gọi là Hiền Lương theo tên một làng quê ở ven bờ Bắc nơi con sông được hợp lưu bởi sông Bến Hải và sông Sa Lung.

Cầu Hiền lương mới và cũ - Ảnh: Tuyết Minh (hanoimoi.com.vn - 6.4.2010)
Để nối hai bờ, ngay từ năm 1928, chính quyền và người dân Vĩnh Linh đã cho dựng một chiếc cầu bắc ngang bằng cọc sắt và gỗ, đủ tải trọng cho khách bộ hành. Đến năm 1931 người Pháp đã cho sửa chữa nhưng cũng chỉ dành cho người đi bộ, xe cộ phải dùng phà để qua sông. Năm 1943, người Pháp lại một lần nữa nâng cấp cầu nhưng chỉ các xe cơ giới nhỏ mới lưu thông được. Đến năm 1950, đ đủ tải trọng cho xe cơ giới, người Pháp đã xây dựng lại cầu bằng bê-tông cốt thép nhưng chỉ sau hai năm đã bị du kích đánh sập bằng bộc phá nhằm ngăn chặn người Pháp vận chuyển binh lính và các khí tài quân sự. Tháng 5 năm 1952, người Pháp lại cho xây cầu mới có thân bằng thép theo kiểu dã chiến Benley dài 178m gồm 7 nhịp với trụ bằng bê-tông cốt thép, mặt cầu lát ván thông.

Cột cờ bờ Bắc cầu Hiền Lương (cũ) - Ảnh: nguồn raovatquangtri.vn
Ngày 20-7-1954, hiệp định Genève đã chia Việt Nam thành hai miền Nam, Bắc lấy vĩ tuyến 17 làm ranh giới tạm thời và dòng sông Bến Hải rộng chưa đến 200m phát nguồn từ dãy Trường Sơn ở phía Tây chảy ra Cửa Tùng hòa vào biển Đông dài chừng 100km dọc theo vĩ tuyến này đã trở thành ranh giới tự nhiên ngăn cách hai miền. Ngay chính bản thân cây cầu bắc qua sông cũng bị chia làm hai phần bằng nhau, mỗi phần dài 89m. Nhà văn Nguyễn Tuân đã tỉ mẩn đếm được 450 tấm ván mặt cầu ở phần cầu phía Bắc và 444 tấm ván mặt cầu ở phần cầu phía Nam. Có một ngịch lý được ghi nhận là đang khi phía miền Nam nhiều lần cố tạo màu sơn khác bên phần cầu của mình biểu thị sự chia cắt, thì phía miền Bắc lại cố công duy trì một màu sơn của cầu để nói lên ước nguyện về một đất nước không thể phân ly... Mai Kim Thành Còn nữa, mời bạn xem tiếp tại: http://www.aseantraveller.net/tin-tu...ien-luong.html