Nhất Phẩm Bát Trân Yến Sào Thiên Phú Lộc
Việt Nam là một trong tám quốc gia trên thế giới có yến sào. Đó là tổ của loài chim yến biển, một thực phẩm cao cấp và quý hiếm được chia ra nhiều loại: huyết yến, quan yến, thiên tự yến…
Chim yến còn có tên là hải yến, Việt yến (chim yến đất Việt), Nam yến (chim yến miền Nam). Sách Đại Nam nhất thống chí dẫn Bản thảo cương mục gọi là huyền điểu (vì màu sắc của lông chim đen tuyền). Ngoài ra có những tên ít được dùng: yến oa, kim ty yến…và gợi hình nhất là “du hà ưu điểu” (chim bay trên sóng nước).
Yến sào đệ nhất mỹ vị
Yến sào luôn nằm trong danh mục bát trân thời xa xưa và vẫn giữ vững ngôi vị cho đến hiện nay.
Bản thân yến sào không phải là món ăn ngon với vị tanh tanh đặc trưng. Nhưng qua bao thế hệ các ngự trù của bậc đế vương và các đầu bếp tài hoa hiện nay, yến sào được chế biến cực kỳ công phu để trở thành món ăn ngon, quý giá như yến thả, yến tiềm bát bửu, chè yến...
Cách chế biến yến sào được các đầu bếp bình chọn là món tốn nhiều công nhất trong các món ăn. Vì để nhặt hết lông trong tổ yến người ta phải tốn khoảng hai giờ để ngâm cho tổ yến tơi ra và thêm độ một giờ nữa để nhặt sạch lông và sau đó mới nói đến chuyện nấu. Họ thường ví von người làm yến không ăn yến vì “ngán”, tốn nhiều công quá mà không… dám ăn.
Thưởng thức yến cũng là một cái thú ẩm thực tao nhã tinh tế. Thử xem lại cách ăn yến của giới “thượng lưu” xưa. Sau khi bếp đã chuẩn bị xong nguyên liệu yến, các vị thích món yến gì thì chế biến theo món ấy. Thứ nhất là món yến thả khai vị trước khi ăn cỗ. Phải chọn gà giò hay gà mái tơ, cắt tiết, làm lông, mổ bụng, lấy sạch lòng rồi cho vào nồi nước đun liu riu cho đến khi gà chín thịt mềm, nước trong và ngọt thanh. Khi thịt gà chín tới, xé từng miếng nhỏ. Đem sợi yến đã làm sạch, chừng nửa tổ, hấp cách thuỷ cho vừa chín tới, rồi thả vào bát nhỏ, đặt gà xé phay lên trên, chan nước dùng thật trong, thật nóng.
Sự tinh tế trong việc kết hợp giữa màu sắc và hương vị. Toàn một màu trắng ngà của sợi yến, thịt gà và nước dùng, điểm xuyết thêm vài sợi nấm hương như những hoa văn làm duyên cho món. Trong ba nguyên liệu chính đều có sự đồng nhất về vị ngọt, nhưng mỗi vị có khác, thịt gà cho vị ngọt mềm, nấm hương ngọt mà thơm, yến sào ngọt thanh, tạo cho người ăn cảm giác thanh thoát, nhẹ lòng.
Chè yến đa điệu
Món chè yến thì phải đun nước đường kính, đổ lòng trắng trứng và vỏ trứng bóp vụn vào cho quyện lấy tạp chất trong nước đường, rồi dùng muỗng vớt ra. Như thế nước đường mới thật trong. Múc nước đường đun sôi ra bát nhỏ, thả yến đã hấp chín vào là được bát chè yến.
Hiện nay ở thành phố, các nhà hàng lớn như Ái Huê, Ming Dynasty, khách sạn Sheraton, New World... đều có món chế biến từ tổ yến. Tuy nhiên tổ yến ở hầu hết các nơi được làm món ngọt nhiều hơn món mặn. Ông Đỗ Xuân Hùng, Giám Đốc Cty TNHH TM ĐT DV Thiên Phú Lộc cho biết, tổ yến bản thân không màu, không mùi, thanh mát, nhẹ nhàng. Nên chế biến món yến mặn không khéo các nguyên liệu thịt thà, gia vị mạnh sẽ làm át mất mùi yến thì uổng cái vị của đệ nhất bát trân. Và yến không phải là món ăn no, ăn cả tô cả tượng… có lẽ vì vậy mà yến hợp với món ngọt hơn. Chè yến bây giờ được chế biến đa dạng với nhiều hương vị khác nhau như đu đủ tiềm yến, yến tiềm dừa, yến tiềm bí ngô, lê chưng yến, hạnh nhân sữa tươi chưng yến,…
Từng sợi yến trong vắt, ánh vàng, mềm mại như tơ được bao bọc bởi vị ngọt tự nhiên của trái cây, quả là món chè hảo hạng.
bài và ảnh: Quang Tâm
Giá trị dinh dưỡng theo cái nhìn khoa học
Theo số liệu của trung tâm Công nghệ sinh học đại học Thuỷ sản và viện Công nghệ sinh học thuộc trung tâm Khoa học tự nhiên và công nghệ quốc gia, trong thành phần yến sào có 18 loại axít amin, một số có hàm lượng rất cao như Aspartic axít, Serine, Tyrosine, Phenylalanine, Valine, Arginine, Leucine ...
Yến sào có tác dụng làm sạch phổi và các cơ quan hô hấp, làm giảm bệnh cúm và các triệu chứng dị ứng, làm tăng thể trọng, cân bằng các quá trình trao đổi chất trong cơ thể. Nó tăng cường khả năng hoạt động thể lực và phản xạ thần kinh, bổ đối với hệ huyết học, làm tăng số lượng hồng cầu, huyết sắc tố, giảm thời gian đông máu. Và, tăng cường các kích thích sinh trưởng cho các tế bào, phục hồi các tế bào bị thương tổn, chống lão hoá, tăng tuổi thọ,…

Yến sào-Món ngon bồi bổ sức khỏe Yến Sào Cung Đình
Yến sào là tổ của một loài chim yến (salanganes) có tên khoa học là Collocalia Fuciphaga Germania, lông màu đen, thân nhỏ, nặng khoảng 14-16g. Chúng sống thành bầy đàn, làm tổ nuôi con trong các hang động trên các hải đảo không có người sinh sống. Chim yến tiết nước bọt thành từng sợi tơ gắn vào vách đá dệt thành tổ, có hình dạng như vỏ sò, màu trắng đục. Tùy thuộc vào các chất khoáng đa vi lượng từ các vách đá nơi chim làm tổ hòa tan vào chất dịch tương, tổ yến sẽ có màu sắc khác nhau như màu đỏ (yến huyết), màu hồng (yến hồng), màu trắng sáng (yến quang), màu trắng xám (yến thiên), màu đen (yến địa).

Yến huyết là loại tổ yến hiếm nhất, chỉ được tìm thấy trên những vùng núi đá cao và nhiều dưỡng chất. Theo quan niệm dân gian, thì yến huyết là tổ yến được làm từ máu của yến. Tuy nhiên, theo các nhà khoa học, tổ yến có màu đỏ là do vách đá nơi chim yến làm tổ có nhiều oxyde sắt (có màu đỏ). Thành phần hóa học của yến sào gồm: 50% protid, 30,5% glucid. Riêng ptotid có các acid amin cần thiết với tỷ lệ rất cao như 2,7% Histidin, 2,7% Arginin, 2,4% Cystin, 5,6% Tyrosin.

Yến sào và trẻ em

PGS.TS Nguyễn Thị Lâm – chuyên gia dinh dưỡng - khẳng định yến sào rất tốt cho trẻ bị suy dinh dưỡng. Yến sào giúp bổ sung thêm protein, canxi, các acid amin và nhiều nguyên tố đa vi lượng quý, có tác dụng kích thích tăng tiêu hóa hấp thu qua màng ruột. Dùng yến thường xuyên sẽ giúp trẻ tăng cường sức đề kháng, tăng cường kích thích sinh trưởng của tế bào, kích thích quá trình tiêu hóa tốt hơn…

Nếu dùng yến sào sào tự nhiên thì có thể hấp với đường phèn, hoặc sau khi hấp chín đổ nước dùng và chút thịt gà vào nấu theo dạng súp cũng tốt cho sức khỏe.

Bé sơ sinh không nên dùng. Các bé dưới 1 tuổi thì nên dùng thử 1 lượng nhỏ để kiểm tra dị ứng, nếu trẻ không có phản ứng gì khác biệt thì có thể cho trẻ dùng mỗi ngày khoảng 35ml. Trẻ sau 1 tuổi có thể dùng thường xuyên yến sào dạng chế biến sẵn với liều lượng 70ml/ngày . Chú ý chọn sản phẩm có uy tín để đảm bảo giá trị dinh dưỡng và không có hóa chất bảo quản độc hại cho trẻ.

Trẻ em ở độ tuổi đi học, nhất là lúc gần các kỳ thi cũng nên dùng yến vì các nguyên tố vi lượng với hàm lượng cao như Mn, Br, Cu, Zn có trong yến sào cũng rất có ích cho ổn định thần kinh và tăng cường trí nhớ

Yến sào và phụ nữ

Phụ nữ mang thai (từ sau tháng thứ 3 của thai kỳ) và bà mẹ cho con bú đều nên dùng yến để bồi bổ sức khỏe. Nếu mẹ khỏe thì thai nhi tăng cân, tăng chiều dài và phát triển trí tuệ tốt. Đến nay, chưa thấy có trường hợp mẹ dùng yến sào mà có ảnh hưởng xấu đến thai nhi, cũng như em bé.

Yến sào còn có chứa threonine là chất hình thành elastin và collagen của da, giúp cho da không bị lão hóa. Nếu có điều kiện sử dụng yến sào đều đặn hàng ngày, các chị em phụ nữ sẽ có được làn da khỏe và giảm bớt nếp nhăn.

Yến sào và người bệnh

Yến sào rất tốt cho người già, người cần tăng cường và phục hồi sức khỏe khi đang ốm hoặc sau phẫu thuật, vì yến sào làm tăng lượng hồng cầu trong máu, kích thích các tế bào sinh trưởng, phục hồi các tế bào bị tổn thương…

Tuy nhiên, không nên dùng yến sào ngay sau khi uống thuốc. Chỉ nên dùng sau khi đã uống thuốc khoảng 2 giờ đồng hồ để tránh làm ảnh hưởng đến tác dụng của thuốc cũng như đảm bảo yến sào có thể phát huy công dụng tốt nhất. Có thể cho người bệnh dùng yến sào dưới dạng chế biến sẵn, mỗi hũ khoảng 70ml là đủ cho 1 ngày.

Trong yến sào có chất Leucine 4.56%, chất này có vai trò tương đối quan trọng trong quá trình điều chỉnh hàm lượng đường trong máu, nên sẽ tốt cho bệnh nhân mắc bệnh đái tháo đường. Ngoài ra còn có soleucine 2,04% là loại axit amin đóng vai trò quan trọng sống còn trong quá trình phục hồi sức khỏe, đồng thời giúp điều tiết lượng đường trong máu, hỗ trợ quá trình hình thành hemoglobin và đông máu. Hàm lượng đường trong một hũ yến sào chế biến sẵn có dung tích 70ml chỉ khoảng 2,5g đường, thì cũng không đáng kể và không gây ảnh hưởng đến việc tăng lượng đường trong máu.

Bệnh cao huyết áp có nhiều nguyên nhân, nếu người có bệnh này muốn dùng yến sào, trước hết nên dùng thăm dò với liều lượng ít, nếu theo dõi huyết áp không bị ảnh hưởng thì có thể dùng thường xuyên.

Thời điểm ăn yến cũng rất quan trọng, thường thì nên sử dụng vào buổi tối trước khi đi ngủ, vì buổi tối, khi ngủ được khoảng 1giờ thì nồng độ chất nội tiết tố tăng trưởng rất cao, nên việc hấp thu các chất dinh dưỡng sẽ được tận dụng tối đa.Yến sào nên dùng thường xuyên để có tác dụng bồi bổ tốt nhất. Sử dụng đều đặn một lượng nhỏ mỗi ngày sẽ giúp cơ thể hấp thu các chất dinh dưỡng tốt hơn là lâu lâu mới dùng một lượng lớn.

Yến sào có vị ngọt, tính bình, có tác dụng bổ phổi, tiêu đàm, trừ ho, giúp giữ giọng rất hiệu quả, nên thích hợp dùng thường xuyên cho những người phải nói nhiều như giáo viên, phát thanh viên, ca sĩ…