benh hen là một bệnh mãn tính, trầm trọng, và thường cũng là một biểu hiện về dị ứng, nhiều khi kéo dài nhiều năm tháng.

benh hen cũng là một bệnh khá hay gặp. Theo số liệu thống kê, cả thế giới có trên 16 triệu người hen ở Việt Nam, số người mắc hen chiếm khoảng 4-5% dân số.
Dưới đây là những giải thích về benh hen, những triệu chứng của Hen và cách chữa trị hen ra sao:

Người benh hen nếu được điều trị thích hợp, hoàn toàn không phải chấp nhận cuộc sống hạn chế.

1. benh hen là gì ?

Quá trình thở là hít không khí có chứa nhiều oxy vào trong cơ thể và huy động khí thải thán khí (dioxyt carbon) tống ra khỏi cơ thể. Không khí vào trong cơ thể qua khí quản. Khí quản chi ra 2 phế quản gốc dẫn vào 2 phổi.

Trong phổi 2 phế quản gốc chia ra nhiều phế quản nhỏ, rồi đến các tiểu phế quản. Các tiểu phế quản dẫn đến các túi không khí gọi là các phế nang, ở đó có trao đổi oxy và thán khí.

benh hen là tình trạng các phế quản nhỏ bị hẹp do viêm nhiễm mãn tính khi các phế quản nhỏ bị hẹp, không khí qua đó khó khăn vì:

. Co thắt của các cơ ở thành phế quản.

. Sưng và phù nề lốp niêm mạc của phế quản.

. Tiết nhiều chất nhầy vào trong lòng các phế quản.

Ngoài ra còn có sự tăng quá mức của tính đáp ứng của phế quản với nhiều yếu tố gây khởi phát benh hen. Các đường thở trở thành dễ bị kích thích quá mức và đáp ứng quá mức với một loạt các yếu tố khởi phát cơn hen: bụi nhà, mạt, phấn hoa, khói thuốc lá, các chất gây kích thích.

2. Cái gì gây ra hen ?

Hiện nay chúng ta biết rằng, nhiều người sinh ra đã có cơ địa dễ bị hen. Thường trong gia đình những người này có người thân cũng bị benh hen, chàm, mày đay, viêm mũi dị ứng… Ở người này, hen gây ra do dị ứng với bọ mạt, với bụi nhà, hen xảy ra quanh năm. Ở một số người khác lại dị ứng với phấn hoa, hen chỉ xảy ra theo mùa. Hen cũng có thể xảy ra khi tiếp xúc với một vài loại hóa chất (thí dụ SO2, NH3 hoặc một số chất khác trong môi trường sản xuất (bột mì, sợi bông…).

Nhiễm virút, nhất là virut hộp bào hô hấp (ispiratory Syncitral virus) cũng thường là nguyên nhân gây ra benh hen ở trẻ em, nhất là ở các cháu trong độ tuổi còn bú mẹ. Khi người mẹ đang mang thai lại hút thuốc lá, đứa trẻ sinh ra cũng tăng nguy cơ bị hen.

3. Hen có hay gặp không ?

Trên thế giới hiện có khoảng ngót hai trăm triệu người mắc benh hen (chính xác 160 triệu người). Theo các thống kê có khoảng 4-5% người lớn và 20-30% trẻ em bị hen trong một giai đoạn nào của cuộc đời. Tại nhiều nước số người bị benh hen đã tăng gấp đôi trong vòng 30 năm qua do:

* Môi trường sống bị ô nhiễm.

* Đời sống bị căng thẳng

* Ngày càng có nhiều các tiếp xúc với các vật dụng, kể cả các thuốc men là các hóa chất.


4. Những triệu chứng của benh hen là gì ?

Thở rít, khò khè, ho, thở ngắn hơi, khó thở, nặng ngực. Những triệu chứng trên thay đổi tùy người và cũng tùy từng thời điểm. Nếu không được điều trị (hay điều trị không đúng cách) các triệu chứng trên có thể xuất hiện nhiều lần hay thỉnh thoảng khi tiếp xúc với các yếu tố gây cơn hen.

Ho là một triệu chứng quan trọng của hen. Ở trẻ em và người lớn, ho có thể là triệu chứng duy nhất của benh hen. Điển hình ho thường nặng lên về đêm, sau khi vận động thể lực hoặc một trận cười, trong lúc cảm lạnh, trong mùa đông tháng giá.

5. Chúng ta điều trị hen ra sao ?

Muốn chữa benh hen tốt cần có sự hợp tác giữa Bạn là bệnh nhân (hay bố mẹ của bệnh nhi hen) với bác sĩ của bạn.

* Thuốc trị benh hen thường được chia làm 2 nhóm:

1. Thuốc cắt cơn dùng để cải thiện các triệu chứng khó thở của hen, co thắt cơ trơn là một nguyên nhân gây ra hẹp các đường thở. Thuốc cắt cơn làm giảm các cơ trơn ở thành các salbutamol, terbutalin, ipratropium bromide, prednison, Prednisolon cystein, không sử dụng trong cơn hen hay sau cơn hen các thuốc tiêu đàm (N acetyl) và thuốc ho (codein, dextromethorphan).

2. Thuốc dự phòng:

Thuốc này làm giảm hiện tượng viêm ở các khí đạo (nguyên nhân chủ yếu của benh hen) song không làm giảm tức thời các triệu chứng thở rít và ho

Cromoglycat Na, Nedocromil Ketotifen, Salmeterol

Dipropionat beclometasol.

Budesonide

Salmeterol dipropionat beclome tason = Seretide.

Prednisolon đường uống mỗi đợt có thể dùng 5-6 ngày và ít hơn 5 lần/năm được công nhận là không có tác dụng phụ đáng kể, chỉ bất lợi là khi dùng liều cao, kéo dài nhiều tháng.

1. benh hen có di truyền không ?

- Có, ở một vài cá nhân, có tiền sử hen, chàm, viêm mũi dị ứng… trong gia đình.

2. Thức ăn gây dị ứng có gây ra hen ?

- Có gây benh hen song tương đối ít gặp. Đặc biệt dị ứng với trứng (lòng trắng) hạt dẻ, đậu phọng… có thể rất nặng, thậm chí đe dọa tính mạng.

3. Bạn có thể làm gì để cải thiện benh hen của bạn ?

- Tránh các yếu tố gây khởi phát hen là quan trọng và có thể - Ở một số bệnh nhân làm giảm các triệu chứng và nhu cầu sử dụng kiểm soát môi trường trong gia đình bạn và nhất là tránh thuốc lá.

4. benh hen có phải do nhiều khuẩn không ?

- Nhiễm siêu vi thường gây ra cơn hen hay đợt kịch phát. Không phải bao giờ ta cũng tránh và phòng được nhiễm siêu vi.

5. Bơi lội có lợi cho người benh hen ?

- Bơi lội là một hình thức tập luyện tốt.

6. Có thể phải ngừng tập luyện vì lên cơn hen ?

- Có một số người lên cơn khó thở khi tập luyện. Một trong những mục tiêu của điều trị benh hen là cho phép một cuộc sống bình thường với hạn chế tối thiểu. Hen do hoạt động thể lực có thể dự phòng hoặc giảm thiểu: nên dùng sallre tamol hoặc cromoglyrat Na vài phút trước khi vận động.

7. Bạn sẽ làm gì khi lên cơn hen ?

- Đây là nỗi lo âu của người bị benh hen. Sự lo lắng sẽ giảm với một kế hoạch hành động cho người hen mà thầy thuốc của bạn xây dựng riêng cho bạn. Bạn sẽ biết triệu chứng gì xảy ra thì dùng thuốc gì, bạn sẽ biết khi nào cần đến sự giúp đỡ của y tế.

8. Thuốc trị hen có lành không ? có an toàn không ?

- Thuốc trị benh hen do thầy thuốc chuyên khoa của bạn chỉ định thường an toàn hơn nhiều lần nếu không điều trị hay điều trị bất cập.

- Một số thuốc dự phòng như corticosteroid nếu dùng liều cao và kéo dài có thể có tác dụng phụ, nhưng nhìn chung, nguy cơ thấp và không bằng nếu điều trị không đủ liều. Khi benh hen đã ổn định, thầy thuốc của bạn sẽ giảm liều đến mức thấp nhất mà vẫn duy trì sự kiểm soát các triệu chứng và chức năng phổi bình thường.

9. Hen có phải là bệnh cả đời người ?

Đây là câu hỏi hay được đặt ra với bản thân người bệnh hay bố mẹ của trẻ hen.

Không, hen không phải là bệnh cả đời người:

- Có những đợt thoái triển hoàn toàn, người bệnh không có triệu chứng gì và cũng không phải dùng thuốc gì. Tần số thoái triển hoàn toàn – theo nhiều nghiên cứu của các tác giả trên thế giới – là 28-32%.

- Nhiều liệu pháp hữu hiệu để điều trị benh hen mãn tính (liệu pháp kháng viêm liên tục, liệu pháp cắt cơn) cho phép trong đa số trường hợp một sự kiểm soát hoàn toàn triệu chứng của người hen. Người hen có thể có giấc ngủ ngon không phải thức giấc về đêm. Người benh hen có thể có cuộc sống bình thường ngay cả khi vận động và duy trì chức năng thông khí bình thường.

Điều trị đúng, chắc chắn sẽ nâng cao chất lượng cuộc sống của bạn.

Xem thêm : Sua non | kiem toan | nieng rang | thiet bi y te | benh hen |